Dziecko z ADHD często doskonale wie, co powinno zrobić, ale znacznie trudniej jest mu utrzymać uwagę, powstrzymać spontaniczną reakcję, dokończyć rozpoczęte zadanie czy skoncentrować się przez dłuższy czas. W domu może oznaczać to ciągłe przypominanie o obowiązkach, a w szkole – rozpraszanie się, zapominanie poleceń lub trudności z pracą podczas lekcji.

Nowoczesne technologie zaczynają jednak oferować specjalistom i rodzicom zupełnie nowe możliwości wspierania rozwoju dziecka.

Jednym z takich rozwiązań jest wirtualna rzeczywistość (VR).

W naszym centrum wykorzystujemy rozwiązanie Theraply VR – platformę stworzoną przez Unicorn VR World z myślą o wspieraniu dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym dzieci z ADHD. Producent wskazuje, że aplikacja pozwala rozwijać m.in. koncentrację, motorykę oraz umiejętności słuchowe w angażującym środowisku wirtualnym.

ADHD u dziecka – nie chodzi wyłącznie o nadmierną energię

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, jest zaburzeniem neurorozwojowym. Jego obraz może być bardzo różny u poszczególnych dzieci.

U jednego dziecka najbardziej widoczne będą trudności ze skupieniem. U innego dominować mogą impulsywność i nadruchliwość, a u kolejnego występować będą oba rodzaje trudności.

Producent Theraply VR zwraca uwagę, że dziecko z ADHD może m.in.:

• łatwo rozpraszać się bodźcami z otoczenia,
• mieć trudność z utrzymaniem uwagi na poleceniach,
• rozpoczynać zadania, ale ich nie kończyć,
• zapominać o obowiązkach,
• mieć problemy z organizacją,
• odpowiadać zanim pytanie zostanie dokończone,
• mieć trudność z czekaniem na swoją kolej,
• działać zanim pomyśli o konsekwencjach.

Nie oznacza to oczywiście, że każde rozkojarzone lub energiczne dziecko ma ADHD. Diagnozę ADHD przeprowadza odpowiednio przygotowany specjalista, uwzględniając funkcjonowanie dziecka w różnych środowiskach, np. w domu i w szkole.

Dlaczego VR może być interesującym narzędziem dla dzieci z ADHD?

Jednym z największych wyzwań podczas klasycznych ćwiczeń jest utrzymanie zaangażowania dziecka.

Kartka, zeszyt czy kolejne powtarzane zadanie mogą stosunkowo szybko przestać być interesujące.

W VR sytuacja wygląda inaczej.

Dziecko zakłada gogle i znajduje się wewnątrz interaktywnego środowiska. Aby osiągnąć cel, musi obserwować, reagować, podejmować decyzje i wykonywać określone zadania.

Producent Theraply VR wskazuje, że dzięki immersji, informacji zwrotnej oraz elementom grywalizacji VR może zwiększać motywację dziecka do wykonywania powtarzalnych ćwiczeń. W przypadku ADHD technologia może być wykorzystywana m.in. do treningu uwagi, funkcji wykonawczych oraz samoregulacji.

Dziecko widzi zabawę. My widzimy trening określonych umiejętności.

I właśnie to jest jedna z największych zalet tej technologii.

Theraply VR – czym jest?

Theraply VR nie jest zwykłą grą VR.

To rozwiązanie stworzone specjalnie do wspierania pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Według producenta aplikacja została opracowana we współpracy z terapeutami, a poszczególne doświadczenia mają odpowiadać na rzeczywiste potrzeby dzieci.

Platforma powstała również w ramach projektu badawczo-rozwojowego.

Projekt Unicorn VR World dotyczący stworzenia spersonalizowanej metody wspierania dzieci z SPE z wykorzystaniem VR miał wartość 1 150 000 zł, z czego 920 000 zł stanowiło dofinansowanie, a realizowany był w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Informacje o projekcie znajdują się w bazie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Theraply VR jest obecnie przeznaczone m.in. do pracy z dziećmi z:

• ADHD,
• zaburzeniami ze spektrum autyzmu,
• specyficznymi trudnościami w nauce,
• trudnościami w przetwarzaniu słuchowym,
• zaburzeniami rozwoju motorycznego,
• niepełnosprawnością intelektualną.

ADHD VR – co możemy ćwiczyć?

W naszym programie VR skupiamy się przede wszystkim na funkcjach, które mogą mieć znaczenie w codziennym funkcjonowaniu dziecka.

1. Koncentracja uwagi

Jednym z podstawowych celów jest nauczenie dziecka dłuższego skupienia na konkretnym zadaniu.

W środowisku VR dziecko otrzymuje określony cel i musi skoncentrować się na informacjach potrzebnych do jego osiągnięcia.

Może to oznaczać:

• wyszukiwanie odpowiednich elementów,
• reagowanie na wybrane bodźce,
• wykonywanie kolejnych etapów zadania,
• utrzymywanie uwagi pomimo pojawiających się elementów otoczenia.

To nie jest nauka szkolna w tradycyjnym znaczeniu. Jest to trening mechanizmów potrzebnych również podczas nauki.

2. Samokontrola i hamowanie reakcji

Dzieci z ADHD mogą mieć trudność z powstrzymaniem pierwszej, automatycznej reakcji.

W zadaniach VR można stworzyć sytuację, w której nie wystarczy działać jak najszybciej.

Najpierw trzeba:

zobaczyć → ocenić → zdecydować → zareagować.

Takie ćwiczenia mogą być elementem pracy nad kontrolą zachowania i funkcjami wykonawczymi.

Producent Theraply VR w swoich materiałach dotyczących ADHD wskazuje właśnie trening uwagi, funkcji wykonawczych i samoregulacji jako możliwe zastosowania środowisk VR.

3. Pamięć słuchowa

ADHD i problemy z koncentracją mogą również wpływać na sposób odbierania oraz zapamiętywania informacji.

Rodzic może mieć wrażenie:

„Przecież przed chwilą mu powiedziałem, co ma zrobić.”

Problem nie zawsze polega na tym, że dziecko „nie słucha”. Jeżeli jego uwaga szybko przenosi się pomiędzy bodźcami, zapamiętanie całego komunikatu może być trudniejsze.

Theraply VR zawiera ćwiczenia dotyczące umiejętności słuchowych i pamięci słuchowej.

Dzięki nim możemy pracować nad:

• skupieniem na komunikacie,
• zapamiętywaniem informacji,
• wykonywaniem poleceń,
• utrzymywaniem uwagi słuchowej.

4. Koordynacja ręka–oko i czas reakcji

VR wymaga aktywnego działania.

Dziecko obserwuje obiekt, ocenia jego położenie i odpowiednio reaguje.

Ćwiczymy dzięki temu m.in.:

• koordynację wzrokowo-ruchową,
• refleks,
• precyzję,
• orientację przestrzenną,
• reakcję na pojawiające się bodźce.

To również obszary rozwijane w Theraply VR.

5. Wytrwałość w wykonywaniu zadania

Dla dziecka z trudnościami koncentracji problemem może być nie samo rozpoczęcie czynności, ale jej dokończenie.

Element grywalizacji daje tutaj bardzo ciekawą możliwość.

Dziecko ma:

cel → zadanie → działanie → rezultat → informację zwrotną.

Zamiast abstrakcyjnego polecenia otrzymuje konkretny cel znajdujący się bezpośrednio przed nim w świecie VR.

Czy działanie Theraply VR było badane?

Producent informuje, że Theraply VR powstało jako projekt badawczo-rozwojowy i było poddawane badaniom. Na obecnej stronie produktu Unicorn VR World przedstawia m.in.:

80% poprawy wyników w ćwiczeniach pamięci słuchowej,

do 144% poprawy wyników w ćwiczeniach orientacji przestrzennej,

do 64% poprawy wyników czasu reakcji w ćwiczeniach koordynacji ręka–oko.

Warto jednak prawidłowo interpretować te dane.

Są to wyniki podawane przez producenta dotyczące konkretnych ćwiczeń wykorzystanych podczas badania Theraply VR. Nie oznaczają, że każde dziecko osiągnie taką poprawę ani że podane wartości oznaczają określony procent zmniejszenia objawów ADHD.

Dlatego w naszej pracy VR traktujemy jako narzędzie wspierające rozwój i pracę specjalisty, a nie jako obietnicę określonego efektu.

Indywidualizacja – każde dziecko jest inne

To szczególnie ważne w przypadku ADHD.

Dwoje dzieci z tą samą diagnozą może funkcjonować zupełnie inaczej.

Dlatego jedną z ważniejszych cech Theraply VR jest możliwość indywidualnego podejścia. Według producenta środowisko może być dostosowywane do potrzeb dziecka, a platforma pozwala monitorować jego postępy.

Nie chodzi więc o to, aby każde dziecko wykonywało dokładnie taki sam zestaw ćwiczeń.

Trening powinien odpowiadać na jego aktualne potrzeby i możliwości.

Dlaczego dzieci mogą chętniej ćwiczyć w VR?

Dla dorosłego najważniejszy jest cel ćwiczenia.

Dla dziecka niezwykle ważne jest również to, czy ćwiczenie jest interesujące.

Theraply VR wykorzystuje wirtualne środowisko, mini-gry oraz wirtualnego przewodnika o imieniu Niko. Producent podkreśla, że rozwiązanie ma stawiać dziecko w roli aktywnego uczestnika – dziecko podejmuje decyzje, wykonuje zadania i otrzymuje efekty swoich działań.

Właśnie dlatego VR może być ciekawym rozwiązaniem dla dzieci, które szybko tracą zainteresowanie klasycznymi ćwiczeniami.

Jak mogą wyglądać zajęcia ADHD VR?

Dziecko zakłada gogle VR i wykonuje odpowiednio dobrane zadania.

W zależności od potrzeb możemy koncentrować się na różnych obszarach:

🧠 koncentracji i utrzymaniu uwagi

🎯 skupieniu na określonym celu

👂 pamięci i uwadze słuchowej

⚡ czasie reakcji

🤲 koordynacji wzrokowo-ruchowej

🧩 wykonywaniu kolejnych etapów zadania

🔄 samokontroli i funkcjach wykonawczych

W przypadku regularnych spotkań znacznie bardziej interesujące od pojedynczego wyniku jest obserwowanie zmian zachodzących podczas kolejnych sesji.

Czy VR zastępuje terapię ADHD?

Nie.

To bardzo ważna informacja dla rodziców.

Również sam producent Theraply VR podkreśla, że VR powinno być traktowane jako uzupełnienie standardowych metod wsparcia, a nie ich zamiennik.

VR nie zastępuje:

• diagnozy ADHD,
• konsultacji psychologicznej lub psychiatrycznej,
• psychoterapii,
• pracy psychoedukacyjnej,
• zaleconego leczenia,
• współpracy rodziców ze szkołą i specjalistami.

Może natomiast stać się atrakcyjnym dodatkowym narzędziem treningowym, szczególnie w obszarach koncentracji, uwagi i innych funkcji poznawczych.

Dla jakich dzieci może być interesujący trening ADHD VR?

Warto zainteresować się tą formą zajęć, jeśli dziecko:

✅ ma rozpoznane ADHD,

✅ ma trudności z dłuższym utrzymaniem uwagi,

✅ bardzo szybko się rozprasza,

✅ zaczyna zadania, ale często ich nie kończy,

✅ ma trudności z zapamiętywaniem poleceń,

✅ potrzebuje ćwiczeń samokontroli,

✅ niechętnie uczestniczy w tradycyjnych ćwiczeniach,

✅ dobrze reaguje na nowe technologie i elementy grywalizacji.

Nie każde dziecko musi jednak reagować na VR w taki sam sposób, dlatego sposób wykorzystania technologii powinien być dostosowany indywidualnie.

ADHD VR – technologia, która ma wspierać, a nie zastępować specjalistę

Największy potencjał VR nie polega na zastępowaniu psychologa, terapeuty czy pedagoga technologią.

Jest dokładnie odwrotnie.

Technologia daje specjaliście nowe narzędzie, za pomocą którego można zaprosić dziecko do ćwiczenia określonych umiejętności w sposób bardziej angażujący.

Theraply VR powstało właśnie jako rozwiązanie wspomagające pracę terapeutów i rodziców z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Projekt był rozwijany przy udziale ekspertów i otrzymał wsparcie w ramach programu B+R.

Chcesz sprawdzić ADHD VR dla swojego dziecka?

Jeżeli Twoje dziecko ma ADHD lub obserwujesz u niego trudności z koncentracją, utrzymaniem uwagi czy wykonywaniem zadań, zapraszamy do kontaktu.

🥽 ADHD VR – trening koncentracji, uwagi i samokontroli

Nowoczesna technologia może sprawić, że ćwiczenie ważnych umiejętności stanie się dla dziecka angażującym doświadczeniem zamiast kolejnym obowiązkiem.

👉 Zapytaj nas o możliwość udziału w zajęciach ADHD VR.

🌐 www.polecanypsycholog.com.pl

---

FAQ – ADHD i wirtualna rzeczywistość

Czy VR leczy ADHD?

Nie. VR nie jest samodzielną metodą leczenia ADHD. Może być wykorzystywane jako narzędzie wspierające trening określonych funkcji, np. koncentracji, uwagi czy samoregulacji. Producent Theraply VR również określa technologię jako uzupełnienie standardowego wsparcia.

Czy Theraply VR zostało stworzone dla dzieci z ADHD?

ADHD jest jednym z obszarów, dla których producent przewiduje wykorzystanie Theraply VR. System przeznaczony jest szerzej dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i różnymi trudnościami rozwojowymi.

Co dziecko ćwiczy podczas zajęć VR?

W zależności od dobranych zadań mogą to być m.in. koncentracja, pamięć słuchowa, motoryka, koordynacja ręka–oko, orientacja przestrzenna oraz czas reakcji.

Czy dziecko musi mieć diagnozę ADHD?

Nie każda trudność z koncentracją oznacza ADHD. Sam trening określonych funkcji może być interesujący także dla dzieci bez rozpoznania ADHD, natomiast jeśli rodzic podejrzewa zaburzenie, warto rozpocząć od profesjonalnej diagnozy.